Hoe groot moet een thuisbatterij zijn? Zo bereken je de juiste capaciteit

De capaciteit van een thuisbatterij wordt uitgedrukt in kilowattuur (kWh): hoeveel stroom hij kan opslaan. Het is verleidelijk om groot te kiezen, maar een batterij verdient alleen geld terug met stroom die er echt in en uit gaat. In dit artikel lees je hoe je de juiste grootte bepaalt, wat de onafhankelijke bronnen adviseren en waarom een grotere batterij meestal niet meer oplevert.

Wat zeggen Milieu Centraal, CE Delft en het Energieloket?

De drie belangrijkste onafhankelijke bronnen zijn het opvallend eens:

• Milieu Centraal: een gemiddelde thuisbatterij slaat zo’n 6 kWh op; kleine batterijen beginnen bij 2 kWh, grote gaan tot zo’n 20 kWh. Het advies: “Kies niet te groot. Een thuisbatterij moet je avond- en nachtverbruik kunnen dekken.”
• Regionaal Energieloket: voor een gemiddeld huis is 5 kWh groot genoeg.
• CE Delft, dat voor Vereniging Eigen Huis thuisbatterijen in echte woningen mat: meestal is een relatief klein systeem het meest logisch, passend bij je dagelijkse overschot aan zonnestroom en je eigen verbruik.

Ter vergelijking: een Nederlands huishouden verbruikt volgens Milieu Centraal gemiddeld 2.430 kWh stroom per jaar, zo’n 6,7 kWh per dag. Een deel daarvan gebruik je overdag, als je zonnepanelen al stroom leveren. Voor de batterij telt alleen wat je gebruikt als de zon niet schijnt.

Waarom groter niet beter is

Een batterij levert alleen geld op als hij twee dingen doet: vollopen met zonnestroom die je anders zou terugleveren, en leeglopen op een moment dat je anders stroom zou inkopen. Na het einde van de saldering op 1 januari 2027 is dat verschil groot: met een vast of variabel contract krijg je volgens Milieu Centraal netto nog rond een halve cent per teruggeleverde kWh, terwijl je voor stroom van het net zo’n € 0,25 per kWh betaalt.

Maar een batterij die groter is dan je avondverbruik, raakt ’s avonds niet leeg. En een batterij die groter is dan je overschot overdag, raakt niet vol. In beide gevallen betaal je voor capaciteit die je niet gebruikt.

Daar komen de seizoenen bij. Milieu Centraal rekent voor: op een gemiddelde junidag wekken 10 zonnepanelen 15 kWh op, veel meer dan een batterij van 6 kWh kan opvangen. Op een gemiddelde decemberdag is dat 2,5 kWh, veel te weinig om de batterij te vullen. Een grotere batterij helpt in de zomer een beetje, in de winter niet.

En de prijs loopt met de capaciteit mee. CE Delft noemt (inclusief installatie en btw):

Een twee keer zo grote batterij kost dus bijna twee keer zoveel, maar levert bijna nooit twee keer zoveel op.

Zo reken je de capaciteit uit

1. Meet je verbruik in de avond en de nacht. In de app of op de website van je energieleverancier zie je je verbruik per uur of kwartier, via je slimme meter. Met een P1-meter in de meterkast kan het ook. Tel het verbruik op tussen zonsondergang en zonsopgang, bijvoorbeeld van 18.00 tot 08.00 uur, op meerdere dagen in het voor- en najaar.
2. Kijk hoeveel je op een zonnige dag teruglevert. Dat staat in dezelfde app, of in de app van je omvormer. Dit is wat je maximaal in een batterij kunt stoppen.
3. Neem het kleinste van die twee. Meer dan je avondverbruik kun je niet gebruiken, en meer dan je overschot kun je niet opslaan. Het kleinste getal is je bovengrens.
4. Reken met bruikbare capaciteit en laadverlies. De bruikbare capaciteit van een batterij ligt vaak een paar procent onder het getal op de doos, en bij laden en ontladen gaat energie verloren: CE Delft mat zo’n 15%.
5. Kies modulair als je verbruik gaat groeien. Neem je binnenkort een warmtepomp of elektrische auto, kies dan een systeem dat je later kunt uitbreiden. Volgens Milieu Centraal zijn veel batterijen modulair.

Rekenvoorbeeld

Een gezin verbruikt 3.500 kWh per jaar en heeft 12 zonnepanelen die samen zo’n 4.200 kWh opwekken. Zonder batterij gebruikt het gemiddeld zo’n 30% van die zonnestroom zelf, zoals Milieu Centraal voor een gemiddeld huishouden noemt, en levert het de rest terug.

Stel dat de P1-meter laat zien dat het gezin tussen 18.00 en 08.00 uur in het voorjaar gemiddeld 5 kWh gebruikt, en op een zonnige dag 12 kWh teruglevert. Dan is 5 kWh de bovengrens: meer kan het gezin ’s avonds niet gebruiken. Met laadverlies erbij past een batterij van zo’n 5 tot 6 kWh bruikbare capaciteit. Een batterij van 10 kWh zou in de zomer vaker vollopen, maar ’s nachts nooit leeg raken.

Wat zo’n batterij na 2027 oplevert, rekenen we uit op onze pagina kosten en terugverdientijd: in ons rekenvoorbeeld zo’n € 260 tot € 350 per jaar, inclusief laadverlies.

Wanneer kies je toch groter?

• Met een dynamisch energiecontract. Dan kan de batterij ook laden op goedkope uren en ontladen tijdens de dure avondpiek, los van je zonnepanelen. Milieu Centraal noemt dat sommige grotere batterijen zo op de energiemarkt worden ingezet. Reken ook dan eerst door wat het oplevert: een thuisbatterij verdien je volgens Milieu Centraal op dit moment hoogstwaarschijnlijk niet terug.
• Als je noodstroom wilt voor meerdere groepen tijdens een stroomstoring.
• Met een elektrische auto die je ’s avonds thuis laadt: je avondverbruik is dan hoger.

Met een warmtepomp ligt het anders dan je zou denken. Je verbruik is dan vooral in de winter hoger, precies als je zonnepanelen weinig opwekken. Een grotere batterij raakt dan niet vol. Lees meer in zonnepanelen, thuisbatterij en warmtepomp combineren.

De capaciteit van onze thuisbatterijen

• Zendure SolarFlow 4000 Mix AC+: 8 kWh; uitbreiding tot 50 kWh is aangekondigd, de uitbreidingsbatterijen zijn nog niet leverbaar. Vanaf € 2.500 inclusief installatie.
• AlphaESS: 3,8 tot 111,6 kWh, afhankelijk van uitvoering en aantal modules. Vanaf € 3.700.
• HYXI Aura: 7 tot 54 kWh, met omvormer en noodstroom in één systeem. Vanaf € 5.250.

De drie naast elkaar, met koppeling, vermogen en noodstroom, zie je bij thuisbatterijen vergelijken. Hoeveel stroom een gemiddelde woning in jouw plaats van het net afneemt, staat op onze plaatspagina’s, met de cijfers van het CBS.

Conclusie

Een thuisbatterij hoeft niet groter te zijn dan je verbruik ’s avonds en ’s nachts, en niet groter dan wat je overdag overhoudt. Voor een gemiddeld huishouden komt dat uit op zo’n 5 tot 6 kWh, precies wat Milieu Centraal en het Regionaal Energieloket noemen. Twijfel je, kies dan een modulair systeem en begin klein.

Wil je dat we het voor jouw huis uitrekenen? Stuur je jaarverbruik en het aantal zonnepanelen mee, dan rekenen we capaciteit, prijs en opbrengst voor je door en zeggen we het eerlijk als een batterij voor jou niet loont.

Vraag een gratis adviesgesprek aan →

Of bel: 085 060 8951