Koelen met een warmtepomp: passief, actief en condens

Een warmtepomp kan meer dan verwarmen. Sommige warmtepompen kunnen in de zomer ook koelen. In dit artikel lees je wanneer koelen kan, waarom gewone radiatoren daar niet geschikt voor zijn en welke warmtepompen het kunnen.

Passief en actief koelen

Er zijn twee manieren om met een warmtepomp te koelen:

• Passief koelen kan met een bodemwarmtepomp. Diep in de bodem is het volgens Milieu Centraal altijd zo’n 12 graden. Bij passief koelen draaien alleen de cv-waterpomp en de pomp van de bodembron; de compressor, die de meeste energie gebruikt, blijft uit. Het koele water uit de bodem haalt warmte uit huis, en de bodembron warmt daardoor een beetje op, zodat hij in de winter meer warmte kan afgeven.
• Actief koelen kan soms met een lucht-waterwarmtepomp. De warmtepomp draait zijn proces dan om: de buitenunit werkt als een airco en voert warmte uit huis naar buiten af. Niet elke lucht-waterwarmtepomp is omkeerbaar. Volgens Milieu Centraal kost actief koelen behoorlijk veel energie en koel je er hooguit een paar graden mee; Vaillant noemt maximaal 3 °C koeler.

Het verschil tussen een lucht-water- en een bodemwarmtepomp lees je in lucht-water of bodemwarmtepomp.

Condens: niet met gewone radiatoren

Koel water door je verwarming sturen kan condens geven. Bij actief koelen is er volgens Milieu Centraal een groter risico op condensvorming en roest, en standaard radiatoren zijn daarom niet geschikt. Vaillant zegt hetzelfde: koelen met traditionele radiatoren kan niet, omdat er condens op ontstaat waardoor ze kunnen roesten.

Koelen gaat daarom via:

• vloerverwarming, al is volgens Vaillant niet elke vloerverwarming geschikt;
• een ventilatorconvector (bij een bodemwarmtepomp noemt Milieu Centraal vloerverwarming en convectoren het meest geschikt).

Een dauwpuntregeling houdt de temperatuur van het water net hoog genoeg om condens te voorkomen, schrijft Vaillant. Of je afgiftesysteem geschikt is, lees je in vloerverwarming of radiatoren.

Welke warmtepompen kunnen koelen?

• Vaillant aroTHERM plus: volgens Vaillant kan een lucht-waterwarmtepomp actief koelen, maar moet de installateur de koelmodus eerst aanzetten. In de gebruiksaanwijzing staan voorwaarden voor koelen, onder meer dat de warmtepomp de koelfunctie heeft, dat de installateur die heeft ingesteld en dat er op dat moment geen warm water wordt gemaakt. Actief koelen kost wel energie.
• Weheat: in de productvergelijking van Weheat staat bij de Flint, de Sparrow en de Blackbird bij koelen “ja”. Voorwaarden noemt Weheat daar niet; vraag je installateur wat er bij jouw afgiftesysteem kan.

Wil je in de zomer vooral een koeler huis, kijk dan eerst naar zonwering, ventileren op de koele momenten en isolatie: Milieu Centraal geeft daar tips voor op de pagina je woning koel houden.

Slim aansturen

Een warmtepomp kun je ook slim laten draaien: op je eigen zonnestroom, op goedkope uren met een dynamisch contract of buiten de drukke uren op het stroomnet. Hoe dat werkt, met het tijdprogramma, SG Ready, EEBUS en de apps van Vaillant en Weheat, lees je in warmtepomp slim aansturen.

Samengevat

• Passief koelen met een bodemwarmtepomp is zuinig; actief koelen met een lucht-waterwarmtepomp kost veel energie en levert een paar graden op.
• Koelen gaat via vloerverwarming of een ventilatorconvector, niet via gewone radiatoren.
• De installateur zet de koelfunctie aan en kijkt of je afgiftesysteem geschikt is.