Warmtepomp slim aansturen: zonnestroom, dynamisch contract, SG Ready en EEBUS

Een warmtepomp gebruikt veel stroom, en het maakt uit wanneer hij dat doet. Overdag wekken zonnepanelen stroom op, met een dynamisch contract verschilt de stroomprijs per uur, en op het stroomnet zijn er drukke en rustige momenten. Slim aansturen betekent dat de warmtepomp vooral draait op de gunstige momenten en de warmte bewaart voor later. In dit artikel lees je wat dat oplevert, wat SG Ready en EEBUS zijn, wat Vaillant en Weheat ervoor bieden en wat je nodig hebt.

Wat is slim aansturen?

Een warmtepomp kan warmte opslaan: in het voorraadvat voor warm water, in een buffervat voor de verwarming, of in je huis zelf. Vaillant beschrijft het zo: de warmtepomp zet stroom van je zonnepanelen om in warmte en slaat die op voor later. Weheat schrijft dat zijn software je huis vooraf “oplaadt” dankzij thermische opslag. Slim aansturen is dus vooral: de warmtepomp laten draaien als het gunstig is, en minder als het ongunstig is.

Wat een gunstig moment is, hangt af van je doel:

• Zonnestroom zelf gebruiken. Vanaf 1 januari 2027 levert teruggeleverde zonnestroom nog maar een lage vergoeding op, schrijft Vaillant. Milieu Centraal raadt aan het voorraadvat te laten opwarmen met de zonnestroom die je overdag opwekt. Zo kun je volgens Milieu Centraal het verbruik van je eigen zonnestroom vergroten van ongeveer 30% naar 40 tot 50%. Let wel: in de winter vraagt de warmtepomp veel stroom voor verwarmen, maar dan leveren je zonnepanelen te weinig op.
• Goedkope uren. Bij een dynamisch contract verandert de stroomprijs volgens Milieu Centraal per uur of zelfs per kwartier. Volgens Milieu Centraal had in december 2025 7% van de huishoudens zo’n contract.
• Het stroomnet ontlasten. Om piekmomenten op het stroomnet te voorkomen, noemt Milieu Centraal voor het voorraadvat overdag tussen 10 en 16 uur of ’s nachts tussen 21 en 7 uur. De ACM beslist naar verwachting eind 2026 over nettarieven die per tijdstip verschillen; volgens de netbeheerders kunnen die vanaf 2029 ingaan. Volgens de ACM is het belangrijk dat huishoudens met een warmtepomp het hoogste tarief in de avond dan zoveel mogelijk kunnen mijden.

De eenvoudigste stap: het tijdprogramma

Slim aansturen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met het tijdprogramma van de warmtepomp laat je het voorraadvat overdag opwarmen, als je zonnepanelen stroom leveren en het stroomnet rustiger is. Milieu Centraal noemt overdag, tussen 10 en 16 uur, ook zuiniger: er is dan minder stroom nodig. Hoe je de warmtepomp verder zuinig instelt, lees je in warmtepomp zuinig instellen. Over het voorraadvat en het legionellaprogramma lees je meer in warm water met een warmtepomp.

SG Ready: een contact voor je zonnepanelen

SG Ready staat voor Smart Grid Ready. Het is een label van de Duitse branchevereniging voor warmtepompen (Bundesverband Wärmepumpe) voor warmtepompen waarvan de regeling in een slim stroomnet past. Volgens Vaillant hebben alle Vaillant-warmtepompen en warmtepompboilers dat label.

Vaillant beschrijft het SG Ready-contact als een aan/uit-contact van 24 volt. Een energiemanagementsysteem in huis (HEMS) of de omvormer van je zonnepanelen zet het aan als er zonnestroom over is. Zo’n HEMS kan volgens Vaillant een los kastje zijn, maar ook al in de slimme meter of de omvormer zitten. Staat het contact aan, dan doet de warmtepomp volgens Vaillant dit:

1. Hij warmt het voorraadvat één keer helemaal op, ook buiten de ingestelde tijden.
2. Daarna slaat hij warmte op in het buffervat voor de verwarming, als je dat hebt, door de temperatuur te verhogen. Is er geen warmtevraag, dan gebeurt dat niet.

Dit stel je in op de systeemthermostaat (de multiMATIC VRC 700 of de sensoCOMFORT VRC 720); laat je installateur de koppeling maken. De omvormer of het HEMS moet SG Ready ook ondersteunen. Gebruik je SG Ready, dan raadt Vaillant aan de vaste opwarmtijden na 15.00 uur te zetten, zodat de warmtepomp overdag zoveel mogelijk warmte in de boiler kan opslaan.

EEBUS, de cloud en partners

EEBUS is een open standaard waarmee energiemanagers, opslag, warmtepompen, laadpalen en zonnepanelen van verschillende merken elkaar begrijpen. Vaillant ondersteunt EEBUS via zijn systeemthermostaten en de internetmodule myVAILLANT connect. Volgens Vaillant werkt EEBUS lokaal in huis, wat zorgt voor stabiele communicatie en een goede beveiliging van je gegevens.

Daarnaast heeft Vaillant een cloudkoppeling (API). Die verbindt je verwarming met diensten van partners, zoals bediening via een app of automatische optimalisatie met zonnepanelen en stroomtarieven. Als partners noemt Vaillant SMA, SolarEdge en Loxone. Vaillant waarschuwt dat wat er kan, afhangt van de koppeling van die partner, en dat die partijen kosten kunnen rekenen, bijvoorbeeld voor extra apparatuur of een app-abonnement.

Voor deze slimme koppelingen heb je volgens Vaillant nodig:

• een internetmodule (VR 920, VR 921 of VR 940f), in gebruik genomen via de myVAILLANT-app;
• een systeemthermostaat VRC 700 of VRC 720;
• een geschikte warmwatertank of een buffervat voor de verwarming;
• een werkende verbinding met de partner.

EnergyPLUS van Vaillant

EnergyPLUS is een dienst van Vaillant die weersverwachtingen en zonnestroom gebruikt om de warmtepomp automatisch op de zuinigste momenten te laten draaien. Komt er volgens de verwachting genoeg zonnestroom, dan warmt EnergyPLUS het voorraadvat ook buiten de vaste tijden op. Overtollige zonnestroom kan ook naar het buffervat voor de verwarming.

Wat Vaillant er verder over schrijft:

• Het werkt met zonnepanelen van elk merk en elk vermogen.
• Je hebt de myVAILLANT-app nodig en een Vaillant-warmtepomp met internetverbinding. Voor de verwarming is daarnaast een buffervat met een mengmodule (VR 70 of VR 71) nodig.
• Een thuisbatterij doet nog niet mee in de automatische optimalisatie.
• Je kunt maar één energiemanagementsysteem tegelijk gebruiken. EnergyPLUS combineren met een ander systeem, bijvoorbeeld via EEBUS, kan niet.
• De dienst is kosteloos tot en met 31 december 2027; later staat een betaald abonnement gepland.

Over dynamische stroomprijzen staat op de Nederlandse pagina over EnergyPLUS niets. Sturen op stroomtarieven noemt Vaillant in Nederland bij de koppelingen met partners.

De myVAILLANT-app

De aroTHERM plus wordt volgens Vaillant geleverd met een myVAILLANT connect-internetmodule. Met de app stel je een tijdschema voor de verwarming in, kies je een stand als “afwezig”, pas je de temperatuur aan en zie je het verbruik voor verwarming en warm water.

Weheat: eigen software via 4G

Weheat-warmtepompen zijn volgens Weheat standaard via 4G verbonden. Het slimme aansturen doet Weheat met eigen software: Weheat Intelligence. Die kiest volgens Weheat de goedkoopste momenten op basis van dynamische energieprijzen, gebruikt het overschot van je zonnepanelen en laadt je huis vooraf op met warmte. Een SG Ready-contact of EEBUS noemt Weheat daarbij niet.

In mei 2026 meldde Weheat dat de eerste 100 klanten met een bètatest waren begonnen. In die eerste stap ging het alleen om het opwarmen van het boilervat; verwarmen zou de volgende stap zijn. Weheat schreef toen dat de software in de zomer voor alle gebruikers beschikbaar zou komen en dat de uitrol voor verwarmen vóór het stookseizoen zou beginnen. Op de pagina over Weheat Intelligence staat dat de software volop in ontwikkeling is. Vraag dus bij de aankoop wat er op dat moment werkt.

In de Weheat-app zie je volgens Weheat temperaturen, statussen en vermogens, zet je de koeling aan en stel je het geluidsniveau in, eventueel met een dag- en nachtschema.

Home Assistant en andere koppelingen

Wil je de warmtepomp koppelen aan je eigen systeem, zoals Home Assistant, kijk dan eerst wat de fabrikant ondersteunt:

• Vaillant noemt SMA, SolarEdge en Loxone als partners, en ondersteunt SG Ready en EEBUS. Vaillant noemt Home Assistant niet als partner.
• Weheat: de Weheat-koppeling in Home Assistant kan volgens de documentatie van Home Assistant alleen gegevens uitlezen. De warmtepomp sturen kan er nu niet mee.

Milieu Centraal wijst erop dat een energiemanagementsysteem in de praktijk vaak maar één apparaat op zonnestroom kan aansturen. Bekijk dus vooraf wat je met zo’n systeem wilt.

Een dynamisch contract: voor wie?

Met een dynamisch contract betaal je per uur of zelfs per kwartier een andere prijs. Volgens Vaillant heb je daarvoor een slimme meter nodig, en is zo’n contract niet voor iedereen interessant: je verbruik moet wel flexibel zijn. Een warmtepomp met een voorraadvat of buffervat kan zijn verbruik verschuiven. Heb je zonnepanelen, dan is een dynamisch contract volgens Milieu Centraal meestal niet handig. Milieu Centraal wijst er ook op dat je dan vaak stroom teruglevert op momenten dat de stroomprijs laag is. Vergelijk dus eerst je eigen verbruik en teruglevering.

Het stroomnet en de netbeheerders

Netcongestie betekent volgens Milieu Centraal dat het stroomnet op sommige momenten en plaatsen te druk wordt. Thuis merk je daar volgens Milieu Centraal niet snel iets van. Wat een vol stroomnet betekent als je een warmtepomp wilt, lees je in netcongestie.

De netbeheerders Liander, Enexis en Stedin werken samen met energieleveranciers aan een initiatief: huishoudens krijgen een vergoeding als ze apparaten zoals een thuisbatterij, laadpaal of warmtepomp op afstand laten aansturen. Volgens de NOS wilden de energiebedrijven in juni 2026 50.000 tot 70.000 huishoudens in Gelderland, Flevoland, Utrecht en Noord-Brabant overhalen om mee te doen.

Slimme warmtepompen en de ISDE vanaf 2027

Het kabinet wil de ISDE-subsidie per 1 januari 2027 aanpassen. In de internetconsultatie, die liep van 17 juli tot en met 21 augustus 2026, stonden twee mogelijke opties voor extra voorwaarden voor slim aanstuurbare warmtepompen. Volgens Solar Magazine gaat de eerste optie over communicatie met een externe bron via een energiemanagementprotocol, en de tweede over sturen op dynamische energietarieven. Bij de consultatie was nog niet beslist welke het wordt. Wat er verder in 2027 verandert aan de ISDE, lees je op onze subsidiepagina.

Wat heb je nodig?

• Een tijdprogramma of slimme thermostaat die bij de warmtepomp past. Volgens Milieu Centraal krijg je bij de aanschaf van een warmtepomp een nieuwe slimme thermostaat, omdat een slimme thermostaat voor een hr-ketel vaak niet werkt met een warmtepomp.
• Een plek om warmte op te slaan: een voorraadvat, een buffervat of je huis zelf (thermische opslag, zoals Weheat het noemt). Wanneer een buffervat zinvol is, lees je in buffervat en pendelen.
• Internet: bij Vaillant via de internetmodule, bij Weheat via de ingebouwde 4G-verbinding.
• Voor sturen op zonnestroom: bij Vaillant een energiemanagementsysteem of omvormer met SG Ready of EEBUS, of de dienst EnergyPLUS.
• Voor sturen op stroomprijzen: een slimme meter, een dynamisch contract als dat bij je verbruik past, en een systeem dat op die prijzen stuurt: bij Vaillant via een partner, bij Weheat via Weheat Intelligence.

Samengevat

• Slim aansturen is de warmtepomp laten draaien als stroom goedkoop of groen is, of als het net rustig is, en de warmte opslaan voor later.
• Het begint met een tijdprogramma: het voorraadvat overdag opwarmen, tussen 10 en 16 uur.
• Vaillant heeft een SG Ready-contact, EEBUS, een cloudkoppeling met partners en de dienst EnergyPLUS voor zonnestroom.
• Weheat stuurt volgens Weheat met eigen software via 4G op dynamische prijzen en zonnestroom. Die software is volgens Weheat nog volop in ontwikkeling.
• Welke eis de ISDE vanaf 2027 stelt aan slimme warmtepompen, was bij de consultatie nog niet beslist.